دستگاهی که قدرت و گشتاور موتور را در شرایط کنترلشده اندازه میگیرد.
داینو مخفف «داینامومتر» (Dynamometer) است؛ دستگاهی که گشتاور و سرعت چرخش را اندازه میگیرد و از حاصلضرب آنها توان را محاسبه میکند. در خودرو، داینو به ما نشان میدهد موتور در هر دور چقدر گشتاور و قدرت تولید میکند، بدون اینکه خودرو از جا حرکت کند.
رابطهٔ پایه این است: توان برابر است با گشتاور ضرب در سرعت زاویهای. به همین دلیل نمودار توان و گشتاور همیشه به هم وابستهاند و در دور حدود ۵۲۵۲ (در واحدهای اسببخار و پوند-فوت) همدیگر را قطع میکنند.
| نوع | توضیح |
|---|---|
| داینو شاسی (Chassis) | چرخهای محرک روی غلتکها قرار میگیرند و توان در چرخ اندازهگیری میشود. رایجترین نوع در کارگاههای تنظیم خودرو است. |
| داینو موتور (Engine) | موتور بیرون از خودرو به دستگاه وصل میشود و توان مستقیم در خروجی موتور سنجیده میشود. بیشتر در تولید و تحقیق کاربرد دارد. |
| اینرشیایی (Inertial) | با شتابدادن به غلتک سنگین، توان را از روی نرخ افزایش سرعت محاسبه میکند. |
| با ترمز بار (Eddy current / Brake) | یک ترمز قابل کنترل، بار را روی موتور اعمال میکند و امکان نگهداشتن موتور در یک دور و بار مشخص را میدهد؛ برای تنظیم دقیق نقشهها مناسب است. |
داینو شاسی قدرت «در چرخ» را نشان میدهد. این عدد بهدلیل تلفات گیربکس، دیفرانسیل و لاستیک از قدرت اعلامشدهٔ سازنده (در لنگ موتور) کمتر است. میزان تلفات به نوع خودرو، گیربکس و شرایط بستگی دارد، پس مقایسهٔ مستقیم این دو عدد درست نیست. معیار درست مقایسهٔ قبل و بعد روی همان دستگاه و همان شرایط است.
توان موتور به دما، فشار و رطوبت هوا وابسته است. برای قابلمقایسهشدن نتایج، اعداد را با استانداردهایی مثل SAE J1349، DIN 70020 یا ISO 1585 به شرایط مرجع تصحیح میکنند.
تست روی موتور سالم و با تنظیمات ایمن، شبیه شتابگیری کامل در جاده است و معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند. اما اگر موتور از قبل ایراد داشته باشد (مثلاً شمع خراب یا نشتی)، فشار تست میتواند آن را آشکار کند؛ به همین دلیل بررسی اولیه را قبل از تست انجام میدهیم.
چون داینو شاسی توان را در چرخ میسنجد و عدد کارخانه در لنگ موتور است. تلفات انتقال قدرت این اختلاف را میسازد.
بله. برای سنجش سلامت موتور، پیدا کردن افت قدرت و کنترل نسبت سوخت و هوا هم مفید است.
مطالب این صفحه بر پایهٔ مفاهیم استاندارد مهندسی خودرو و مستندات سازندگان داینو نوشته شده است.